آژانس خبری ایذه (ایزنا) ؛ کشتی ایذه طی سال‌های اخیر مسیری را طی کرده که مقایسه وضعیت امروز این رشته با یک دهه قبل، تصویری متفاوت از جایگاه این شهرستان در کشتی فرنگی کشور ارائه می‌دهد؛ مسیری که در آن، در کنار زحمات چند نسل از مربیان و کشتی‌گیران، شکل‌گیری باشگاه سینا صنعت، ورود سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و فعالیت مستمر ملک‌محمد بویری در رده‌های پایه و بزرگسالان، نقش پررنگی در ایجاد یک جریان مستمر قهرمان‌سازی داشته است.
اگر به سال‌های دورتر برگردیم، کشتی ایذه البته بدون افتخار نبوده است. مربیانی مانند کریم و حبیب کاکاحاجی، مرحوم لقمان رضایی، ایرج خسرو کیانی، فرهاد رضایی و دیگر مربیان و پیشکسوتان، هرکدام در دوره‌ای برای زنده نگه داشتن چراغ کشتی این شهرستان تلاش کردند و بخشی از نسل‌های قبلی قهرمانان ایذه از دل همین تلاش‌ها بیرون آمدند.
با این حال، مسیر کشتی ایذه در سال‌های پیش از شکل‌گیری جریان جدید باشگاهی، همواره یکنواخت نبود و حضور کشتی‌گیران این شهرستان در تیم‌های ملی بزرگسالان نیز بیشتر در مقاطع مشخص اتفاق می‌افتاد.
بهروز جمشیدی از نسل‌های قدیمی‌تر و پس از او چهره‌هایی مانند پیام بویری، مهرداد مردانی و رامین طاهری، از جمله کشتی‌گیرانی بودند که نام ایذه را در سطح ملی و بین‌المللی در رده سنی بزرگسالان مطرح کردند.
درخشش نسلی که حامی نداشت
برای نمونه، پیام بویری در رقابت‌های بازی های آسیایی، جایزه بزرگ آذربایجان به مدال نقره رسید و رامین طاهری نیز در همان رقابت‌ها برنز گرفت؛ مردانی نیز در ادامه در بازی‌های آسیایی جاکارتا به مدال برنز رسید و در یک دوره دیگر جایزه بزرگ گرجستان قهرمان شد.
در همین دوره، کشتی ایذه با یک مشکل جدی نیز مواجه بود؛ فاصله میان استعدادهای موجود و امکان حضور مستمر آنان در مسابقات سطح بالا. کشتی‌گیر ممکن بود در رده‌های پایه عنوانی کسب کند، اما تبدیل این استعداد به یک مسیر حرفهای پایدار، نیازمند باشگاه، منابع مالی، مسابقه مستمر، مربی، اردو و میدان تجربه بود. ورود سینا صنعت به این نقطه از ماجرا اهمیت پیدا می‌کند.
علی‌بابا احمدپور با ورود به حوزه حمایت مالی از کشتی ایذه، در کنار کادر فنی به مدیریت ملک‌محمد بویری، مدلی از باشگاه‌داری را شکل داد که صرفاً به تشکیل یک تیم برای یک مسابقه محدود نماند.
تشکیل یک آکادمی تخصصی با حمایت مالی
آکادمی سینا صنعت در کنار تیم بزرگسالان شکل گرفت و حضور در لیگ برتر به یک فرصت برای میدان دادن به کشتی‌گیران جوان شهرستان تبدیل شد. در سال ۱۳۹۵ نیز سینا صنعت ایذه در سومین دوره جام باشگاه‌های کشتی فرنگی جهان در بوداپست مجارستان با پیروزی ۵ بر ۳ مقابل استانبول بیوک شهیر ترکیه قهرمان جهان شد؛ موفقیتی که نام یک باشگاه ایذه‌ای را در سطح بین‌المللی مطرح کرد.
نقش ملک‌محمد بویری در این روند را نیز باید فراتر از هدایت تیم بزرگسالان دید. او طی سال‌های فعالیت خود در سینا صنعت، همزمان با حضور تیم در لیگ برتر، بر استفاده از کشتی‌گیران جوان و پرورش آنها در آکادمی تأکید داشته است.
برنامه‌ریزی‌هایی که شعاری نبود
در یکی از نخستین سال‌های حضور سینا صنعت در لیگ، بویری صراحتاً از برنامه‌ریزی برای قرار دادن جوانان مستعد شهرستان در کنار کشتی‌گیران باتجربه سخن گفته بود تا در آینده ترکیب تیم به سمت استفاده بیشتر از ورزشکاران بومی حرکت کند.
این نگاه در سال‌های بعد نیز ادامه پیدا کرد. برای نمونه، در لیگ برتر سال ۱۴۰۰، شاهین بداغی جوان که از آکادمی سینا صنعت آمده بود مقابل دیگر کشتی‌گیر ملی‌پوش ایذه‌ای، به پیروزی رسید و عملکرد او مورد توجه کادر فنی تیم ملی قرار گرفت. همان تیم با هدایت بویری تا فینال لیگ برتر پیش رفت و در نهایت به عنوان نایب‌قهرمانی رسید.
سینا صنعت فقط در لیگ داخلی نیز متوقف نماند. این باشگاه در مقاطع مختلف در جام باشگاه‌های جهان حضور داشت و علاوه بر قهرمانی سال ۱۳۹۵، در دوره‌های دیگری نیز روی سکوی این مسابقات قرار گرفت. در یکی از این دوره‌ها نیز نماینده ایذه با کسب سه پیروزی مقابل تیم‌هایی از قرقیزستان، اوکراین و گرجستان و پیروزی در دیدار رده‌بندی مقابل نماینده ترکیه، مقام سوم جام باشگاه‌های جهان را به دست آورد.
اتفاقات بزرگ کشتی ایذه در سطح نونهالان آغاز شد
اما شاید مهم‌ترین تغییر، نه روی سکوی باشگاه‌های جهان، بلکه در رده‌های پایه اتفاق افتاد؛ جایی که خروجی آکادمی به تدریج از یک یا دو استعداد فراتر رفت.
علی احمدی‌وفا، اهورا بویری و پیام احمدی نمونه‌ای روشن از این تغییر هستند. هر سه کشتی‌گیر ایذه‌ای در مسابقات جهانی رده نوجوانان در ایتالیا به مدال رسیدند؛ احمدی‌وفا طلا، اهورا بویری نقره و پیام احمدی برنز گرفتند.
نکته قابل توجه این بود که هر سه نفر از یک شهرستان و در قالب تیم ملی ایران در یک تورنمنت جهانی صاحب مدال شدند؛ اتفاقی که در گزارش‌های آن زمان به عنوان رویدادی کم‌سابقه برای کشتی ایذه ثبت شد.
شروع نسلی که حاصل یک سرمایه‌گذاری بر نسل خردسالان بود
این نسل بعدتر وارد رده‌های بالاتر شد و نام‌های دیگری نیز به آن اضافه شدند؛ محمدهادی صیدی، ابوالفضل مهمدی، علی احمدی‌وفا، اهورا بویری، پیام احمدی و دیگر جوانان ایذه‌ای که در رده‌های مختلف ملی حضور پیدا کردند.
در سال ۱۴۰۵ نیز ۷ کشتی‌گیر ایذه‌ای شامل پیام احمدی، پویا دادمرز، رامین احمدی، علی احمدی‌وفا، اهورا بویری، ابوالفضل مهمدی و علیرضا مهمدی در یک مرحله از اردوی تیم ملی بزرگسالان حضور داشتند و بابک ولی‌محمدی نیز به‌عنوان یار قدیمی کشتی ایذه طی سال‌های اخیر به عنوان مربی در تیم ملی حضور دارد.
در مقطعی دیگر نیز شش کشتی‌گیر ایذه‌ای در اردوی تیم ملی بزرگسالان حضور داشتند و در رده جوانان نیز پیام احمدی، اهورا بویری و محمدهادی صیدی به اردوی تیم ملی دعوت شدند؛ آماری که نشان می‌دهد حضور ایذه در کشتی ملی دیگر به یک یا دو وزن و یک نسل محدود نیست.
در این میان، علیرضا مهمدی شاید یکی از روشن‌ترین نمونه‌های خروجی این جریان باشد. مهمدی که از ایذه به سطح اول کشتی ایران رسید، در المپیک پاریس ۲۰۲۴ در وزن ۸۷ کیلوگرم مدال نقره گرفت. او پیش از آن نیز در رقابت‌های جهانی به مدال نقره رسیده بود و نام خود را به عنوان یکی از چهره‌های شاخص نسل جدید کشتی فرنگی ایران مطرح کرد.
پیام احمدی نیز نمونه دیگری از سرعت رشد این نسل است. او پس از کسب عنوان قهرمانی جهان در رده جوانان، در سال ۲۰۲۵ در نخستین حضور خود در رده بزرگسالان به فینال مسابقات جهانی رسید و مدال نقره جهان را به دست آورد؛ اتفاقی که فدراسیون جهانی کشتی نیز آن را در گزارش‌های خود ثبت کرده است.
در کنار این دو نام، حضور چهره‌هایی مانند علی احمدی‌وفا، محمدهادی صیدی، اهورا بویری، ابوالفضل مهمدی و دیگر کشتی‌گیران ایذه‌ای در اردوهای ملی، مسابقات آسیایی و جهانی، نشان می‌دهد که تولید استعداد در ایذه به یک رده سنی خاص محدود نمانده است.
سه کشتی‌گیر ایذه‌ای یعنی پیام احمدی، اهورا بویری و محمدهادی صیدی نیز در سال ۱۴۰۵ در رقابت‌های جوانان آسیا در قرقیزستان به مدال طلا رسیدند.
ستاره ای از ایذه که نخستین افتخارات کشتی ملی قطر را رقم زد
یکی از خروجی‌های قابل توجه همین مسیر را می‌توان در داستان شاهین بداغی دید؛ کشتی‌گیری که فعالیت خود را از سینا صنعت ایذه و زیر نظر ملک‌محمد بویری آغاز کرد و بعدها با تغییر تابعیت ورزشی، برای قطر به میدان رفت.
بداغی در مسابقات قهرمانی آسیا ۲۰۲۵ نخستین مدال تاریخ قطر در کشتی فرنگی این رقابت‌ها را به دست آورد و در سال ۲۰۲۶ نیز نخستین طلای تاریخ قطر در کشتی قهرمانی آسیا را کسب کرد.
او چند ماه بعد نیز در بازی‌های آسیایی ناگویا ۲۰۲۶ برای قطر در وزن ۷۷ کیلوگرم به مدال برنز رسید. این نتیجه نشان می‌دهد که خروجی یک باشگاه ایذه‌ای تنها در قالب تیم ملی ایران باقی نمانده و یکی از کشتی‌گیران پرورش‌یافته در این مجموعه توانسته در سطح قاره‌ای برای کشور دیگری نیز مدال‌آوری کند.
این اتفاق‌ها البته حاصل فعالیت یک فرد یا یک باشگاه به تنهایی نیست. کشتی ایذه پیش از سینا صنعت نیز مربیان، قهرمانان و نسل‌های مختلفی داشته و بدون آن زیرساخت انسانی، شکل‌گیری نسل جدید ممکن نبود. آنچه در سال‌های اخیر تغییر کرده، بیشتر به ایجاد یک زنجیره منسجم میان استعداد‌یابی، آموزش، باشگاه‌داری، مسابقه، لیگ، اعزام و حمایت مالی مربوط می‌شود.
ضرورت ورود سرمایه‌گذاران بخش خصوصی و الگوبرداری از سینا صنعت در ورزش ایذه
در این زنجیره، نقش سرمایه‌گذاری بخش خصوصی نیز قابل توجه است. حمایت‌های علی‌بابا احمدپور از سینا صنعت فقط به تأمین هزینه حضور یک تیم در لیگ محدود نمانده و در مقاطعی به تجهیز رده‌های پایه و توسعه کشتی در مناطق مختلف شهرستان نیز رسیده است.
برای نمونه، در سال ۱۳۹۷ سینا صنعت یک تخته تشک کشتی به بخش دهدز اهدا و یک مربی نیز برای توسعه این رشته در این منطقه اعزام کرد؛ اقدامی که با هدف شناسایی استعدادهای جدید عنوان شد.
همین حضور مالی، امکان حضور مستمر در لیگ برتر و اعزام به مسابقات مختلف را فراهم کرده است؛ فرصتی که برای کشتی‌گیر جوان اهمیت زیادی دارد، زیرا فاصله میان تمرین و تیم ملی را با مسابقه واقعی و رویارویی با رقبای باتجربه پر می‌کند.
سینا صنعت نیز در سال‌های مختلف بارها از کشتی‌گیران جوان شهرستان در ترکیب تیم خود استفاده کرده است. در یکی از این مسابقات، پنج کشتی‌گیر آکادمی با سن کمتر از ۲۰ سال در ترکیب تیم لیگ برتری سینا صنعت قرار گرفتند.
حتی در دوره‌ای که هدف اعلام‌شده باشگاه صرفاً کسب مقام نبود، بویری تأکید کرد که حضور سینا صنعت در لیگ برای میدان دادن به جوانان و نوجوانان شهرستان و کسب تجربه آنان در مسابقات سطح بالا دنبال می‌شود. او همچنین از حضور گسترده کشتی‌گیران ایذه‌ای در تیم‌های ملی و مسابقات جهانی به عنوان بخشی از مسیر آینده کشتی شهرستان یاد کرده است.
کشتی ایذه دیگر محدود به یک سالن نیست
نتیجه این فرآیند را امروز می‌توان در سطح شهر نیز مشاهده کرد. کشتی دیگر تنها به چند چهره شناخته‌شده یا یک سالن و یک نسل محدود نیست؛ باشگاه‌های مختلف در نقاط گوناگون شهر فعال شده‌اند، مربیان جوان وارد چرخه سازندگی شده‌اند و خانواده‌ها نیز چشم‌انداز روشن‌تری برای ادامه فعالیت ورزشی فرزندان خود می‌بینند.
البته توسعه کشتی ایذه هنوز با نیازهای جدی زیرساختی روبه‌رو است. گزارش‌های سال‌های اخیر از کمبود سالن، تشک، امکانات بدنسازی و ظرفیت محدود فضای تمرینی در برابر تعداد بالای کشتی‌گیران حکایت داشته‌اند؛ موضوعی که نشان می‌دهد رشد استعدادها باید با توسعه زیرساخت‌ها نیز همراه شود.
داشتن ملی پوش کشتی واقعیت ورزش ایذه است
با این حال، مسیر طی‌شده در یک دهه اخیر نشان می‌دهد کشتی ایذه از دوره‌ای که موفقیت‌هایش بیشتر در مقاطع و نسل‌های مشخص نمود پیدا می‌کرد، به مرحله‌ای رسیده که حضور ملی‌پوشان در چند رده سنی، مدال‌آوری در مسابقات جهانی و آسیایی، حضور مستمر در لیگ برتر و جام باشگاه‌های جهان و حتی حضور کشتی‌گیران ایذه‌ای در تیم‌های ملی کشورهای دیگر، به بخش تکرارشونده‌ای از واقعیت ورزش این شهرستان تبدیل شده است.
در این میان، نام ملک‌محمد بویری و سینا صنعت را نمی‌توان از این روند جدا کرد؛ اما این موفقیت را باید حاصل کنار هم قرار گرفتن چند حلقه دانست: میراث مربیان و پیشکسوتان نسل‌های گذشته، استعداد طبیعی و علاقه گسترده جوانان ایذه به کشتی، فعالیت مربیان سازنده نسل جدید، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی به‌ویژه حمایت‌های علی‌بابا احمدپور، حضور مستمر سینا صنعت در لیگ و مسابقات بین‌المللی و ایجاد مسیری که در آن یک نوجوان می‌تواند از تشک باشگاه محله خود آغاز کند و چند سال بعد در لیگ برتر، تیم ملی، مسابقات جهانی یا حتی تیم ملی کشور دیگری روی تشک برودو حالا هم که راه تیم داری و ادامه آن با دانشگاه آزاد ادامه دارد.
ایذه امروز در کشتی فرنگی صاحب نسلی است که تنها به یک قهرمان محدود نمی‌شود؛ زنجیره‌ای از کشتی‌گیران جوان و بزرگسال در وزن‌های مختلف شکل گرفته که هر کدام می‌توانند ادامه‌دهنده مسیری باشند که سال‌ها پیش مربیان و پیشکسوتان این شهر آغاز کردند و در سال‌های اخیر با سرمایه‌گذاری و باشگاه‌داری مستمر، شکل منسجم‌تری به خود گرفته است.
خبر مرتبط: مدال برنز آسیایی بر گردن شاهین بداغی؛ کشتی‌گیر ایذه‌ای تیم ملی قطر افتخارآفرینی کرد
یادداشت از وحید اورکی
